Alan modeli
Mişko, kemirgenler üzerindeki preklinik davranış çalışmalarının system of
record’udur. Bir çalışma tek bir soruyu yanıtlar: X maddesi, D dozunda, M
hastalık modelinin yarattığı bozukluğu geri çeviriyor mu? Model bu sorudan
çıkar. Metrik tanımları ve kalite kontrol kuralları
Ölçüm mimarisi sayfasındadır. Gerekçeleri ve kararlarıyla
tam tasarım docs/plans/DOMAIN_REDESIGN.md dosyasındadır.
Katalog: Madde, Hastalık modeli, Paradigma (kod), Ortam (arena)
Tasarım: Deney -> Gruplar (rol + hastalık modeli) -> Rejim kalemleri -> Zaman noktaları, Protokoller, Sonlanım noktaları
Yürütme: Denek -> Atama (ömür boyu tek grup) -> Uygulamalar, İndüksiyon sonucu Test (oturum: zaman noktası x protokol adımı, tek video) -> Test denekleri (denek + arena) -> Denemeler -> Kalibrasyon (arena veya düzeltme, bölgelerle) -> Analiz işleri (worker takip eder, Mişko türetir) -> Onaylanmış sonuç
Paradigma testleri: Paradigma testi (paradigma + arena + kendi videosu, kendi kalibrasyonu) -> Analiz işleri, değiştirilmiş eşiklerle karşılaştırılır (onaylanmaz)
Rapor: denek başına kabul edilmiş sonuçlar -> gruplar -> rol tabanlı karşılaştırmalarKiracılık (tek kiracı, on-prem)
Bölüm başlığı “Kiracılık (tek kiracı, on-prem)”Mişko kurulum başına bir laboratuvar çalıştırır; singleton, çok kiracılı değil.
Laboratory(singleton): ad, kod, saat dilimi. Gün 0, doz günleri ve varsayılan test saatleri laboratuvarın saat dilimini kullanır.- Kurulum (CLI):
bootstrap setuplaboratuvar adını ve yönetici e-postasını alır, laboratuvarı veSUPERADMINkullanıcısını birlikte oluşturur. Tekrar çalıştırılırsa hiçbir şey oluşturmaz.
Katalog
Bölüm başlığı “Katalog”Çalışmalar arasında yeniden kullanılan, laboratuvar genelindeki referans veri.
- Madde: bir deneğe verilen her şey: etkin bir bileşik, referans ilaç,
taşıyıcı (serum fizyolojik, %0,5 CMC) ya da bir hastalık modelini indükleyen
ajan (MPTP, LPS, skopolamin).
kind(COMPOUND,REFERENCE_DRUG,VEHICLE,INDUCER) yalnızca seçim listelerine yardım eder; bir maddenin çalışmadaki görevi kullanıldığı yerden gelir. - Hastalık modeli: bozukluğun nasıl oluşturulduğu (
CHEMICAL,SURGICAL,DIET,STRESS,OTHER) ve serbest metin olarak nasıl doğrulandığı. Her model indüklenir. - Paradigma: düzenlenebilir bir veritabanı satırı değil, kodda tanımlı
bilimsel bir test türüdür: parametreler, bölgeler, türetilen olaylar ve metrik
tanımları, hiç değişmeyen yayınlanmış sürümler halinde. Kayıt defteri:
MWM,NOVEL_OBJECT,POLE,TREADMILL. - Ortam: tek bir paradigmanın tek bir fiziksel düzeneği; örneğin belirli bir su tankı ya da tek kamera altındaki üç yeni nesne kutusundan biri. Ölçüleri değişmeyen, numaralı revizyonlardır. Bir testte denek bir arenaya konur; arena, bir ortam revizyonudur.
Denek: kod, tür (MOUSE, RAT) ve cinsiyet. Bir denek bir çalışmaya
katılmadan önce kaydedilebilir. Vücut ağırlıkları deneğe aittir, ölçüm zamanıyla
kaydedilir ve hiç değişmez.
Çalışma tasarımı
Bölüm başlığı “Çalışma tasarımı”Buradaki her şey hiçbir deneğe dokunulmadan önce kararlaştırılır ve çalışma başladığında dondurulur.
-
Deney: kod, başlık, açıklama, hipotez, randomizasyon yöntemi ve kör olup olmadığı. Yaşam döngüsü
DRAFT -> RUNNING -> COMPLETED. Başlatmak gün 0’ı belirler; tamamlamak deneyi salt okunur yapar. -
Grup: çalışmanın bir kolu; rolü ve hastalık modeliyle tanımlanır:
Rol Hastalık modeli Aldığı Amacı HEALTHY_CONTROLyok varsa taşıyıcı normal referans SHAMvar indüksiyon yerine taşıyıcı indüksiyon işleminin kendisini kontrol eder DISEASE_CONTROLvar indüksiyon ve taşıyıcı hastalığın yarattığı bozukluk POSITIVE_CONTROLvar indüksiyon ve referans ilaç testin iyileşmeyi yakalayabildiğini gösterir TREATMENTvar indüksiyon ve test edilen madde etkinlik ve doz yanıtı Bir grubun hedef sayısı (n) vardır.
-
Rejim kalemi: bir grubun aldığı: amaç (
INDUCTION,VEHICLE,TREATMENT), madde, doz, birim, uygulama yolu, sıklık, ilk ve son çalışma günü. Bir grubun en fazla bir tedavi kalemi olur; böylece bir tedavi grubu tek bir maddeyi tek bir dozda alır. Aynı maddenin tedavi grupları doz yanıtını oluşturur. -
Zaman noktası: deneklerin test edildiği an; gün 0’a göre çalışma günü olarak (gün -1’de Baseline, gün 14’te Day 14).
-
Protokol: test bataryası; sıralı adımlardan oluşan, değişmeyen sürümleri vardır. Bir adım; paradigma sürümü, deneme türü, deneme sayısı ve oturum ayarlarıdır. Düzenek belirtmez.
-
Sonlanım noktası: çalışmanın neye göre değerlendirildiği: bir zaman noktasında bir paradigmanın bir metriği, birincil veya ikincil, hangi yönün daha iyi sayıldığı ve isteğe bağlı bir başlangıç zaman noktası. Bir çalışmanın bir birincil sonlanım noktası olur.
Bir çalışma yalnızca tasarımı tamamsa başlar: zaman noktaları, hedef sayılı gruplar, bir birincil sonlanım noktası, her role uyan bir rejim ve sham, tedavi veya pozitif kontrol gruplarının kullandığı her hastalık modeli için bir hastalık kontrolü.
Yürütme
Bölüm başlığı “Yürütme”- Atama: bir denek ömür boyu tam olarak bir gruba, dolayısıyla tek bir çalışmaya aittir. Denekler elle atanabilir ya da hedef sayılarına kadar gruplara rastgele dağıtılabilir. Taslakta atama taşınabilir veya kaldırılabilir; çalışma başladıktan sonra grup sabittir.
- Dışlama: çalışmadan ayrılan bir denek (
DIED,HUMANE_ENDPOINT,INDUCTION_FAILED,TECHNICAL,OTHER) bir gerekçeyle dışlanır, asla silinmez. Raporda görünmeye devam eder ve yeniden test veya analiz edilmez. - Uygulama: gerçekten verilen her doz; hastalık indüksiyonu ve taşıyıcı dahil. İsteğe bağlı olarak karşıladığı rejim kalemine bağlanır. Kilogram başına bir doz, hesaplandığı ağırlığı kaydeder. Günlük doz takvimi rejim kalemlerinden ve gün 0’dan türetilir.
- İndüksiyon sonucu: deneğin hastalık modelinin doğrulanıp doğrulanmadığı; bir kez kaydedilir.
Test (tek oturum)
Bölüm başlığı “Test (tek oturum)”Test, çalışan bir deneyin tek bir oturumudur: bir zaman noktası, bir protokol
adımı, tek bir video. Her biri kendi arenasında olan bir veya daha fazla
deneği, yani test deneklerini kaydeder; genellikle bir, bazen tek kamera
altında en fazla üç arena.
- Durum:
PLANNED -> IN_PROGRESS -> COMPLETED, ya da gerekçeyleCANCELLED. - Denekler yalnızca test planlıyken katılır veya ayrılır. Bir denek her zaman noktası ve protokol adımında en fazla bir kez test edilir ve her arena adımın paradigmasını çalıştırmalıdır.
- Denemeler denek başına kaydedilir ve yalnızca eklenir; tekrarlanan bir deneme bir sonraki deneme numarasını alır.
- Farklı gruplardaki denekler aynı oturumu paylaşabilir. Bir ölçümün grubu her zaman deneğin atamasından gelir; grupla ilgili hiçbir şey teste kopyalanmaz.
Video, kalibrasyon ve analiz
Bölüm başlığı “Video, kalibrasyon ve analiz”- Video: bir testin doğrulanmış tek bir güncel videosu vardır. Yeni bir yükleme onun yerini alır; önceki videolar köken kaydı için saklanır.
- Kalibrasyon: pikselleri santimetreye çevirir. Varsayılan olarak her arena
(ortam revizyonu) düzenek kurulurken bir kez kalibre edilir; kırpma alanı
arenanın kamera karesindeki bölgesidir. Kamera veya arena kaydıysa güncel
videoda tek bir test deneğine elle bir düzeltme uygulanır. Parametrelerden
türetilmeyen bölgeler (yeni ve tanıdık nesne, direk ve tabanı, koşu bandının
şok ızgarası) kalibre edilen bölgelerdir: kalibrasyonla birlikte taşınır,
kare üzerinde piksel olarak çizilir ve santimetre olarak da saklanır. Yandan
görünüşler (direk, koşu bandı)
APPARATUS_SIDEdüzlemini kullanır. Bir kalibrasyon ve bölgeleri asla değişmez. Her paradigma kalibrasyon gerektirir. Bir kalibrasyon bir arenaya (varsayılan), bir test deneğine (düzeltme) veya bir paradigma testine (kendi videosunda; arenanın varsayılanını asla değiştirmez) aittir. - Analiz işi: analiz servisinin iş birimi: tek video, tek paradigma sürümü, parametreleri ve kalibrasyonun bir kopyası; bir test deneği veya bir paradigma testi tarafından istenir. Bir worker deneğin ağırlık merkezini kalibrasyonun kırpma alanında izler ve yörüngeyi yükler; Mişko her olayı ve metriği örneklerden ve bölgelerden kendisi türetir. Gözlemci puanlaması yoktur: bir kişi yalnızca sonucu inceler. Girdiler asla değişmez; yeniden analiz yeni bir iştir ve eski işler kalır.
- Bir deneğin analizi: deney tarafı her işi analiz ettiği test deneğine (kullandığı kayıt ve kalibrasyonla birlikte) bağlar. Denek doğrulanmış bir videoya, gereken her bölgeyi içeren geçerli bir kalibrasyona sahip olduğunda ve dışlanmadığında iş kendiliğinden gönderilir; bir kişi yenisini de gönderebilir.
- Onaylanmış sonuç: her sonucu bir kişi onaylar. Bir deneğin ilk başarılı
işi
PENDINGbir sonuç açar; inceleyen kişi kabul eder, bir gerekçeyle reddeder ya da deneğin başarılı başka bir işini seçer. Kör bir çalışmada inceleyen kişi grubu, hastalığı, maddeyi veya dozu görmez. İstatistiklere yalnızca kabul edilen sonuçlar girer.
Paradigma testi
Bölüm başlığı “Paradigma testi”Bir paradigma testi, bir paradigma sürümünü herhangi bir deney dışında, tek arenada tek videoda dener: yeni bir düzeneği, bir kamera konumunu veya bir eşiği kontrol etmek için. Bir adı, arenası (ortam revizyonu) ve kendi videosu vardır; arenanın varsayılanına dokunmadan bu videoda kalibre edilebilir. Videosu doğrulanıp hazır olduğunda kendiliğinden, istendiğinde de değiştirilmiş ANALYSIS eşikleriyle yeniden analiz edilir; önceki işler karşılaştırma için kalır. Paradigma testinin grubu, onayı ve raporu yoktur ve işleri hiçbir zaman bir deneye taşınmaz. Silinen bir paradigma testi gizlenir ama saklanır, çünkü işleri asla değişmez.
Davranışsal sonuç veridir, verdikt değil: bir testin geçti veya kaldı sonucu yoktur.
Deney birimi denektir. Her sonlanım noktası için rapor, dışlanmamış deneklerin kabul edilmiş sonuçlarını alır ve grup başına n, ortalama, SD, SEM ve başlangıca göre değişimi, ayrıca grup rollerinden çıkan karşılaştırmaları verir:
- model geçerliliği: hastalık kontrolü ile sağlıklı kontrol ve sham;
- test duyarlılığı: pozitif kontrol ile hastalık kontrolü;
- etkinlik: her tedavi grubu ile kendi hastalık kontrolü, kurtarma yüzdesiyle;
- doz yanıtı: tek bir maddenin doza göre sıralanmış tedavi grupları.
Farklı paradigma veya metrik motoru sürümlerinin sonuçları hiç birleştirilmez.
Yorum (test tartışması)
Bölüm başlığı “Yorum (test tartışması)”Comment, bir Test’e iliştirilen serbest metin notudur ve bir tartışma alanı
oluşturur.
testId,authorId,body(düz metin),createdAt,updatedAt.bodyolduğu gibi saklanır ve asla HTML olarak yorumlanmaz; API katmanında uzunluğu sınırlanır (en fazla 2000 karakter), kırpılır ve kontrol karakterlerinden arındırılır.
Yetkilendirme bilinçli olarak basittir ve izin matrisinin parçası değildir:
- okuma / oluşturma: giriş yapan herhangi bir kullanıcı (yani her rol yorum yazabilir).
- düzenleme: yalnızca yazarın kendisi.
- silme: yazar veya moderasyon için yetkili bir rol (
SUPERADMIN/LAB_MANAGER).
Yorum yazma işlemleri, hafif bir kötüye kullanım önlemi olarak kullanıcı başına hız sınırlıdır (dakikada 20).
Roller & izinler (RBAC)
Bölüm başlığı “Roller & izinler (RBAC)”Kodda tanımlı izin matrisi olan beş lab odaklı rol (DB’den düzenlenebilir izin yok):
| İzin \ Rol | SUPERADMIN | LAB_MANAGER | RESEARCHER | TECHNICIAN | VIEWER |
|---|---|---|---|---|---|
user:manage |
✅ | ✅ | - | - | - |
lab:configure |
✅ | ✅ | - | - | - |
study:write (katalog, tasarım, atama, protokoller) |
✅ | ✅ | ✅ | - | - |
subject:write |
✅ | ✅ | ✅ | - | - |
weight:write |
✅ | ✅ | ✅ | ✅ | - |
apparatus:write (ortamlar, arena kalibrasyonu) |
✅ | ✅ | ✅ | - | - |
test:write (test planlama) |
✅ | ✅ | ✅ | - | - |
test:run (test çalıştırma, videolar, dozlar, onay) |
✅ | ✅ | ✅ | ✅ | - |
trial:run (paradigma testleri) |
✅ | ✅ | ✅ | ✅ | - |
*:read |
✅ | ✅ | ✅ | ✅ | ✅ |
Her kullanım senaryosu bir store’a dokunmadan önce izni kendisi kontrol eder
(actor.Require(...)).
Veritabanının dışında kalanlar
Bölüm başlığı “Veritabanının dışında kalanlar”Video dosyaları, analiz videoları ve yörüngeler özel nesne depolamasında durur; veritabanı bucket, nesne adı ve generation bilgisini tutar, video baytlarını veya imzalı URL’leri asla tutmaz. Paradigma tanımları satır değil, koddur.